Të humbasësh pak flokë çdo ditë është normale: shumica e njerëzve humbin rreth 50 deri në 100 fije floku në ditë, ndërsa flokët e vjetër u lënë vendin të rinjve. Kur në dush ose në krehër mbeten më shumë flokë se zakonisht, ose kur vija e flokëve zgjerohet ngadalë, shpesh në mes janë edhe hormonet. Problemet me tiroiden, mungesa e hekurit, sindromi i vezoreve polikistike (PCOS), shtatzënia dhe menopauza mund ta ndryshojnë ciklin e rritjes së flokëve.
Te Aura Medical Clinic në Tiranë, rënia e flokëve e lidhur me hormonet vlerësohet nga endokrinologia Dr. Sara Zavalani, themeluese e klinikës. Ky artikull shpjegon shkaqet hormonale më të shpeshta, si dallojnë nga njëri-tjetri dhe cilat analiza ndihmojnë për të gjetur shkakun.
Shkaqet kryesore hormonale në krahasim
| Shkaku | Si duket rënia e flokëve | Shenja të tjera të mundshme | Analizat e dobishme |
|---|---|---|---|
| Tiroidja joaktive (hipotiroidizmi) | Rrallim në gjithë kokën; flokët mund të bëhen të thatë dhe të brishtë. | Lodhje, ndjesi të ftohti, shtim në peshë, lëkurë e thatë, kapsllëk. | TSH, FT4 |
| Tiroidja mbiaktive (hipertiroidizmi) | Rrallim në gjithë kokën; flokët mund të bëhen të hollë dhe të butë. | Rrahje të shpejta të zemrës, rënie në peshë, ndjesi të nxehti, nervozizëm. | TSH, FT4 |
| Mungesa e hekurit | Rënie e shtuar në gjithë kokën, shpesh gradualisht. | Lodhje, zbehje, menstruacione të rënda, frymëmarrje e vështirë gjatë lodhjes fizike. | Feritina, hemogrami i plotë |
| PCOS (nivele më të larta të hormoneve mashkullore) | Rrallim në majë të kokës dhe përgjatë vijës së flokëve. | Cikël i parregullt, akne, qime të shtuara në fytyrë ose në trup. | Analiza hormonale si testosteroni; ndonjëherë ekografi e legenit |
| Pas lindjes | Rënie e madhe rreth 2 deri në 4 muaj pas lindjes. | Zakonisht qetësohet brenda 6 deri në 12 muajve. | Zakonisht asnjë; tiroidja dhe hekuri nëse vazhdon |
| Menopauza | Rrallim gradual dhe vijë e flokëve më e gjerë. | Valë të nxehta, cikël i parregullt ose mungesë cikli, gjumë i keq. | Sipas shenjave |
Jo çdo rast është hormonal
- Rënia gjenetike e flokëve është shkaku më i shpeshtë si te burrat, ashtu edhe te gratë. Te burrat shfaqet me tërheqje të vijës së flokëve dhe rrallim në majë të kokës; te gratë me rrallim përgjatë vijës së flokëve, zakonisht pa prekur pjesën e përparme. Varet nga ndjeshmëria e folikujve ndaj niveleve normale të hormoneve, prandaj analizat e gjakut shpesh dalin normale.
- Rënia pas një shkaku të caktuar: një sëmundje me temperaturë, një operacion, një dietë shumë e shpejtë ose një stres i madh mund të shkaktojnë rënie të madhe flokësh 2 deri në 3 muaj më vonë. Zakonisht ndalon vetë, pasi shkaku të ketë kaluar.
- Problemet e lëkurës së kokës dhe rënia në njolla, si njolla të rrumbullakëta pa flokë, skuqje, zhvoshkje ose dhimbje, kërkojnë ekzaminim të lëkurës nga dermatologu.
Cilat analiza ndihmojnë
Nuk ekziston një “analizë e vetme për rënien e flokëve”. Mjeku i zgjedh analizat sipas shenjave dhe historisë suaj. Më të zakonshmet janë:
- TSH dhe FT4, për të parë si punon tiroidja.
- Feritina dhe hemogrami i plotë, për rezervat e hekurit dhe aneminë.
- Analiza hormonale si testosteroni, kur ka shenja të PCOS, si cikël i parregullt ose qime të shtuara.
- Ndonjëherë analiza të tjera, si vitamina D, sipas ushqimit dhe historisë suaj.
Vlerat normale ndryshojnë pak nga një laborator te tjetri, prandaj rezultatet duhen parë nga mjeku, bashkë me shenjat. Nëse merrni biotinë (vitaminë B7) ose suplemente për flokët dhe thonjtë, tregojeni para analizës, sepse mund ta ndryshojnë rezultatin e disa analizave të tiroides. Analizat e tiroides mund të bëhen në laboratorin e Aura-s.
Çfarë ndihmon
Rënia e flokëve e shkaktuar nga hormonet zakonisht përmirësohet kur trajtohet shkaku: kur funksioni i tiroides kthehet në normë, kur korrigjohet mungesa e hekurit ose kur menaxhohet PCOS. Flokët rriten ngadalë, rreth 1 cm në muaj, prandaj duhen disa muaj që ndryshimi të duket. Shmangni dietat shumë të shpejta, sepse ato vetë mund të shkaktojnë rënie flokësh.
Ndërkohë që flokët rimëkëmben, kujdesi i butë e pakëson këputjen: shmangni modelet shumë të shtrënguara, nxehtësinë e shpeshtë dhe të lartë dhe trajtimet e forta kimike. Nëse rrallimi vazhdon pasi janë përjashtuar shkaqet mjekësore, mund të diskutohen mundësi të tjera, si trajtimet e flokëve dhe, për rënien gjenetike të stabilizuar, transplanti i flokëve.
Kur duhet të shkoni te mjeku
- Rënie e papritur ose e madhe e flokëve, ose rënie që zgjat më shumë se disa muaj.
- Njolla të rrumbullakëta pa flokë, ose skuqje, zhvoshkje, kruajtje apo dhimbje në lëkurën e kokës.
- Rënie flokësh bashkë me shenja të tjera, si lodhje, ndryshim në peshë, rrahje të shpejta të zemrës, cikël i parregullt ose qime të shtuara në fytyrë.
- Rrallim që nis pas një ilaçi të ri. Mos e ndërprisni asnjë ilaç vetë; diskutojeni me mjekun tuaj.
Pyetje për konsultën
- A mund të lidhet rënia e flokëve me tiroiden, me nivelin e hekurit ose me hormonet e mia?
- Cilat analiza më duhen dhe kur duhet t’i përsëris?
- A mund të ndikojnë suplementet ose ilaçet e mia në rezultate?
- Sa kohë duhet derisa të shoh përmirësim?
- A duhet ta ekzaminojë lëkurën e kokës edhe dermatologu?
- Çfarë mund të bëj ndërkohë për t’i mbrojtur flokët?
Lexoni më shumë për endokrinologjinë në Aura Medical Clinic, për tiroiden joaktive ose mbiaktive dhe për konsultat dermatologjike. Konsulta me Dr. Sara Zavalani përcakton planin individual.
